Rozwój mowy pięcio-i sześciolatka
Prawidłowy rozwijający się pięciolatek
- nadal zadaje wiele pytań, jest ciekawy świata;
- wypowiada się w kilku zdaniach, utrzymując kolejność zdarzeń i zależność przyczynowo-skutkową opowiadania;
- wyjaśnia znaczenie słów;
- opisuje przedmioty, wymieniając ich cechy i zastosowanie;
- używa poprawnych form w mowie gramatycznych (agramatyzmy zanikają), uruchamia się autokorekcja;
- wymawia wszystkie głoski języka polskiego prócz głoski "R" (może, ale nie musi jeszcze jej wymawiać);
- zasób słownictwa to około 2000 słów, słownik ten stale się poszerza.
Prawidłowy rozwijający się sześciolatek
- wymawia już wszystkie głoski języka polskiego;
- potrafi rymować i bawić się słowami;
- zasób słownictwa – od 3000 do 4500 słów.
Pięcio-, sześciolatek
- jest w okresie ostatecznego kształtowania się systemu językowego;
- posiada coraz bogatszy słownik, znacznie poprawia się jego zdolność narracji i umiejętność tworzenia kilkuzdaniowych wypowiedzi;
- w czasie zabawy chętnie wciela się w inne role;
- potrafi ładnie się przywitać i pożegnać, wie, że inaczej musi się zachowywać podczas rozmowy z rodzicami, panią w przedszkolu i rówieśnikami;
- ma świadomość tego, że dzieci w innych krajach mówią w innym języku niż on.
Kiedy do logopedy?
Rodzicu, wybierz się na konsultację logopedyczną, jeśli Twoje dziecko:
- mówi inaczej niż jego rówieśnicy;
- mówi niezrozumiale dla osób spoza rodziny;
- głoski: [s, z, c, dz];[sz, ż, cz, dż]; [ś, ź, ć, dź] mówi z językiem wsuniętym między zęby;
- nie wymawia głosek [sz, ż, cz, dż];
- wymawia nieprawidłowo głoskę „r” (tzw. „r” francuskie);
- dziecko 6-letnie nie wymawia głoski "r" lub zastępuje ją głoskami „j” , „l”;
- posiada tzw. mowę świszczącą;
- jąka się, zacina, mówi za szybko lub za wolno;
- nie zwraca uwagi na rozmówcę, nie utrzymuje z nim kontaktu wzrokowego;
- przestało mówić w ogóle lub mówi tylko w określonym środowisku;
- często oddycha ustami (z wyjątkiem choroby).
Przed rozpoczęciem nauki w szkole mowa dziecka powinna być w pełni ukształtowana. Pozwoli to uniknąć trudności w czytaniu i pisaniu, a także uchroni dziecko przed dyskomfortem lub wstydem związanym z trudnościami artykulacyjnymi.
Rodzicu, jeżeli cokolwiek niepokoi Cię w mowie dziecka, nie czekaj, udaj się do specjalisty. Zwlekanie z pomocą dziecku, które ma problem komunikacyjny działa na jego niekorzyść. Im szybciej zaczniecie terapię, tym szybciej się ona zakończy. Wiele dzieci chodzi na zajęcia logopedyczne, w efekcie czego pięknie mówią i co najważniejsze - bardzo te zajęcia lubią.
Zadbaj o dobry i równy start swojego dziecka w progi szkolne.
Bibliografia:
Emiluta- Rozya D., Wspomaganie rozwoju mowy dzieci w wieku przedszkolnym, Warszawa 1994.
Opracowanie:
Logopeda: Jolanta Idzikowska